PANAGIA GORGOEPIKOOS
Artist book met foto’s, teksten en onderzoeksmateriaal. Residentie en project in Athene, Griekenland. 1991–93
Panagia Gorgoepikoos is een kleine Byzantijnse kerk uit de 12e eeuw, gelegen in het hart van Athene.
Het gebouw is een puzzel die is opgebouwd uit fragmenten, aangezien de reliëfs vroeger deel uitmaakten van andere monumenten of gebouwen. De buitenmuren zijn bedekt met marmeren en zandstenen reliëfs die een periode van ongeveer 1.500 jaar omvatten. Ze bevatten symbolen, afbeeldingen, inscripties en ornamenten uit verschillende tijden, culturen en gebieden, zoals Perzië, Mesopotamië, het oude Griekenland, het Romeinse Rijk, evenals Joodse, Koptische, Orthodoxe, Katholieke en Islamitische tradities.
Åsa Lie en Jadran Sturm onderzochten tussen 1991-93 de geschiedenis van de kerk en haar relevantie door middel van interviews, geluidsopnames en fotografisch werk. In een tekst vergelijken ze het Byzantijnse rijk met de Europese Unie, beiden een meertalige, multi-etnische staatsvorm.
Dit boek en de vormgeving ervan werd destijds door uitgevers afgewezen, omdat het voor de academische wereld ‘niet wetenschappelijk genoeg’ zou zijn en voor de kunstwereld ‘niet artistiek genoeg’.
Panagai Gorgoepikoos (pdf)
Åsa Lie in gesprek met kunsthistoricus Raf Wollaert. Brussel, 2025.
Archiefmateriaal uit 1992-93
Het kunstenaarsboek Panagia Gorgeopikoos bleef bijna drie decennia lang onopgemerkt in het archief. Met steun van Flanders State of the Art werd het werk in 2021 voor het eerst gepubliceerd en tentoongesteld, samen met oorspronkelijk onderzoeksmateriaal, film en een geluidswerk.
De opening ging gepaard met performance-lectures door Ekaterina Vorontsova (curator en kunsthistoricus, gespecialiseerd in Oost-Europese kunst), Samuel Hus (activist en medeoprichter van The Museum of Capitalism), Mélanie Weill (paaldanser en filosoof, met een doctoraat over Henri Bergson) en Raf Wollaert (kunsthistoricus, aan de Universiteit Antwerpen binnen de vakgroep Research Centre for Visual Poetics).
Uittreksels uit de performance-lectures gefilmd door Pim Heerkens.
In 2022 werden het boek en het onderzoeksmateriaal tentoongesteld in VITRINE #134 @ LUCA, Bibliotheek Sint-Lukas, Brussel. Voor deze tentoonstelling maakte Åsa Lie een nieuwe film met de titel Birds, met videomateriaal uit 1990, opgenomen in Athene en Kopenhagen. De film gaat over vogels en migratie, met panorama’s van Athene, de inhoud van een winkelvitrine en een gesprek met Jadran die luistert naar een ornitholoog.
In 2024 bracht de kunstenaar L. Puska het boek Panagia Gorgoepikoos naar Athene en ontwikkelde zij een nieuw kunstproject getiteld Performing Thing I – from a series of attempts to arrive at the intersection of human and non-human performance (2024-).
In 2025 gaf Åsa Lie ook een presentatie aan studenten Mixed-Media van LUCA School of Art in Gent. De studenten namen het boek mee op reis naar Athene, waar zij de kerk bezochten en nieuw werk maakten.
In het kader van de M HKA and Jubilee Research Summit gaven Åsa Lie, haar dochter Merzedes Sturm-Lie en kunstenaar L. Puska eveneens een presentatie over Panagia Gorgeopikoos en de verschillende activaties ervan. Een wet proof van het boek werd ook tentoongesteld in de Jubilee groepstentoonstelling Archipelago of Artistic Practices, onderdeel van Geopolitics of Infrastructure in M HKA – Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen. (2025)
Foto's van diverse activaties
Het Panagia Gorgoepikoos-project werd gerealiseerd in 1991-1993 met de steun van The Swedish Art Council, een subsidie van de Zweedse ambassade in Athene en de familie Natsios.
Het boek werd in 2021 uitgegeven met steun van
