LINGUA PORTUGUESA
Installatie van Åsa Lie. Galerie La Prima Materia, Amsterdam, Nederland. Solo. Gebaseerd op een kaart en een onontwikkeld rolletje zwartwit foto’s van Jadran Sturm, die hij wilde weggooien maar in 1990 aan Åsa gaf.
Conquistadores on their way to fulfil the mission over the sea.
Supported and blessed by their wives, mothers, daughters and sisters.
17th century space, Amsterdam.
Strips of sound tape on one side of the entrance. A few leaves on the floor.
Low rustling from the leaves and tapestrips caused by a slight wind.
Daylight. Fresh air. Basin. Heat. Gas oven with burning fire. 3 wooden pieces.
Newspaper clipping, photograph of woman, (10cm x 15cm).
Red wall painting, (31cm x55cm).
Colour photograph, (58cm x 39cm). Men participating in a feast in the village Sete Cidades, Sao Miguel, Azores, Portugal. Gift. The photo was taken by a villager.
6 black and white pictures, (28cm x 39cm). Mixed technique of photography and photocopy work process. All 6 Madonnas are from the S. Domingos church in Lisbon, Portugal. There was a fire inside on the 13th of August 1959 and the restoration was not yet completed when the Madonnas were photographed in 1990.
Zie hieronder een fragment van het gesprek tussen Simon Delobel (kunsthistoricus, curator en directeur van Kiosk Gent) en Åsa Lie.
6 black and white pictures, (28cm x 39cm). Mixed technique of photography and photocopy work process.
6 black and white pictures, (28cm x 39cm). Mixed technique of photography and photocopy work process.
6 black and white pictures, (28cm x 39cm). Mixed technique of photography and photocopy work process.
Zwart-wit foto’s (28cm x 39cm) door Åsa Lie, 1991. Gemengde techniek van fotografie en fotokopieerproces. Alle zes Madonna’s komen uit de S. Domingos kerk in Lissabon, Portugal.
All 6 madonnas are from the S. Domingos church in Lisbon, Portugal. There was a fire inside on the 13th of August 1959, and the restoration was not yet completed when the madonnas were photographed in 1990.
All 6 madonnas are from the S. Domingos church in Lisbon, Portugal. There was a fire inside on the 13th of August 1959, and the restoration was not yet completed when the madonnas were photographed in 1990.
All 6 madonnas are from the S. Domingos church in Lisbon, Portugal. There was a fire inside on the 13th of August 1959, and the restoration was not yet completed when the madonnas were photographed in 1990.
Originele foto’s, genomen door Jadran Sturm in Lissabon, 1990.
SIMON DELOBEL (KUNSTHISTORICUS, CURATOR & DIRECTEUR KIOSK GENT) EN ÅSA LIE. BRUSSEL, 3 FEBRUARI 2025
Simon Delobel: Voelde je dat een van de missies van jullie kunst — áls er al sprake was van een missie of een doel — was om mensen bewust te maken van bestaande structuren waarin ze, op een bepaalde manier, gevangen zaten? Om hun bewustzijn te vergroten van wat er gaande was? Of ging het meer om het documenteren daarvan? Bijvoorbeeld: dit is een uniek document van een specifiek moment in de tijd.
Åsa Lie: Achter schoonheid schuilt vaak horror. Of er is een verband tussen schoonheid en horror, of terreur. Zoals in Lingua Portuguesa: het gaat over schoonheid, maar ook over bloedvergieten en blindheid. Dit werk van mij is een overgangswerk, maar Jadran leverde het materiaal waarop het is gebaseerd. Hij was in Portugal, helemaal aan het begin van onze relatie, om een vrouw te ontmoeten. Zij waren vóórdat wij elkaar ontmoetten verliefd geweest en beiden vroegen zich af of het echt voorbij was, maar alles liep volledig uit de hand; ze konden niet met elkaar overweg. Toen hij terugkwam, was hij pisnijdig. Dus zei hij: “Hier, ik heb wat foto’s genomen,” en hij legde drie filmrolletjes in mijn hand… “Dit kan de prullenbak in, of je kunt er iets mee doen als je wilt.”
Ik was nieuwsgierig, ontwikkelde de filmrolletjes en keek naar de negatieven. Het waren foto’s van Portugal en de Azoren. Tussen al die beelden concentreerde ik me op de Madonna’s (van de São Domingos-kerk in Lissabon) en hun gezichten. Ik begon ze aan te passen en maakte ze uiteindelijk helemaal anders. Ik blies ze op en wisselde voortdurend tussen het kopieerapparaat en de donkere kamer, van de negatieven naar de positieven en andersom… Daarnaast had ik interesse in de kleine kleurenfoto van een feest in de Azoren, die Jadran me gaf. Iemand uit het dorp had hem genomen. Hij schonk hem aan Jadran. Daarna werd hij ingescand en op een aanzienlijk groter formaat afgedrukt. Uit 109 beelden zijn er 7 geselecteerd die mijn installatie in Amsterdam haalden. Ik nam de beslissing om de schuur achteraan te gebruiken in plaats van de galerieruimte zelf. Ze lag vol oude rommel en afval dat ik buiten smeet. Er was een gasoven, een bassin en wat details tegen de muur. Ze werden een deel van de installatie, zoals bijvoorbeeld het oude krantenknipsel tegen de muur en dat stuk hout. Dat was de perfecte plaats voor één van de Madonna’s.
Voor de uitnodiging heb ik een afbeelding van de Dicionário da Lingua Portuguesa gebruikt (de titel komt daar vandaan), en een tekst, die min of meer mijn ideeën samenvat: Ontdekkingsreizigers op weg om hun overzeese missie te volbrengen, gezegend en gesteund door hun vrouwen, moeders, dochters en zussen.
Wat is kolonisatie, of wat is oorlog? Wel, we zijn er allemaal in betrokken en maken er allemaal deel van uit.
Al die verschillende vrouwen in dezelfde kerk, vertegenwoordigd door de verschillende Madonna’s, die allemaal een andere leeftijd hebben, met of zonder kinderen. Het is de koningin, de echtgenote, de non, de moeder, de zus, de dochter. Idolen die we tegenwoordig ook hebben, zoals de celebrities in tijdschriften, of als je naar modebladen kijkt, mensen zoals Kate Moss enzovoort. Voor zowel mannen als vrouwen was dit verbonden met religie en ideologie, iets hebben om naar op te kijken. Vrouwen waren niet onschuldig bij de kolonisatie. Toch blijven sommige mensen beweren dat vrouwen zoiets niet doen. Dat vrouwen niet brutaal zouden zijn. Dat vrouwen niet vechten. Dat ze niet doodden. Dat is niet waar. Achter die geïdealiseerde vrouwen en de Madonna’s in die schitterende kerk gaat een afschuwelijk verhaal schuil, aangezien de kerk is opgericht met het geld dat de ontdekkingsreizigers met de ondersteuning van de missionarissen naar huis brachten, enzovoort.
Åsa Lie met Simon Delobel in het archief van de Jadran Sturm & Åsa Lie Private Stichting, februari 2025.