ARBETE - CONSULTING ON MATHEMATICS, TIME & SPACE

Galerie PROJECT, oktober 1989, Stockholm. Solo
Installatie met drie sculpturen (tv, trapladder, platenspeler, Super 8‑projector, lamp, kabels), Super 8‑film, publicatie, tekst, foto’s en performance.

Werk 1: filmen en fotograferen in Praag, juli 1989. Werk 2: de projectie van de negatieven, augustus 1989. Werk 3: publicatie, augustus-september 1989. Werk 4: super 8 film, september 1989. 

Dit werk pakt historische en sociologische problemen aan. We behandelden architectuur, de macht ervan, de tijd en menselijke ruimtes. Onze bedoeling was dat Arbete 3: de publicatie, reflectie bij de kijker zou teweeg brengen. Dat de foto’s de erfenis van iedere persoon zouden oproepen als codes voor herinneringen, ervaringen, opgedane kennis en andere aspecten. Eén van de doelstellingen van de tekst is om de esthetische ervaring van de foto’s te ontmantelen. In de installatie maakten we gebruik van drie objecten die met elkaar in verbinding stonden en tegen elkaar in werkten, ondertussen toonden we Arbete 3: de folder en Arbete 4: de super-8 film. We deden alsof we consultants waren en werkten van negen tot vijf. De film is een wiskundig verslag, bestaande uit een geometrische lijn, tijd en ruimte. Oktober 1989, Stockholm. Åsa Lie, Jadran Sturm.

Sculptuur 1: een lamp met kabelsysteem. Sculptuur 2: Trapladder met televisietoestel en publicatie. Sculptuur 3: een metalen platendraaier vastgemaakt aan de super 8 projector. De Super 8 film werd geprojecteerd op het oude televisietoestel dat zich op de trapladder bevond. De publicatie lag op het televisietoestel. Bezoekers hadden de mogelijkheid om achter het televisietoestel te gaan staan om de publicatie onder het licht te bekijken of om aan de andere kant naar de film te kijken.

MERZEDES STURM-LIE (KUNSTENAAR AND DOCHTER) IN GESPREK MET ÅSA LIE. BRUSSEL, JANUARI 2025.

Merzedes Sturm-Lie: Was dit de eerste officiële samenwerking als duo? 

Åsa Lie: Inderdaad, we voelden, terugkijkend op midden jaren negentig, dat het in Praag (Tsjechoslowakije) begon. Arbete (werk) werd onze eerste duo-werk dat tot een tentoonstelling leidde. 

MSL: Welke rol speelde het concept ‘werk’ in de tentoonstelling? 

ÅL: De tentoonstelling was geopend op weekdagen van negen tot vijf. Als consultants begeleidden we de bezoekers doorheen de tentoonstelling, hen aanmoedigend om na te denken en te dicussiëren over de impact van werk op ons leven, over de impact van geld en van wiskundige onderwerpen zoals geometrie en wiskunde.

MSL: En hoe was dat gelinkt aan Praag?   

ÅL: We arriveerden op een maandag en vertrokken op een vrijdag, in de hoop het dagelijkse ‘normale’ leven te ervaren. Tijdens de werkuren doorkruisten we Praag op trams en bussen en we namen hen tot aan de eindhalte, die zich vaak in de achterbuurt bevond, om vervolgens weer door de stad te rijden. Bepaalde routes werden herhaald. Af en toe stapten we af aan een halte. Dus, je kunt snelle foto’s nemen terwijl je door de ramen kijkt of gewoon terwijl je rondhangt. De lucht op de Super 8 is gefilmd aan een tramhalte. De beweging en het geluid van de ritten, zoals het gekraak, de dichtslaande deuren en de alarmachtige sirene voordat de deuren open- en dichtgingen, staken af met de buitenwereld die vrijwel stil was. Er waren gebouwen, straten en kabels, maar er waren nauwelijks mensen. Best wel desolaat. We verbleven in een slaapkamer in een appartement in een buitenwijk, waar iedereen ongeveer om vijf of zes uur ‘s ochtends opstond. Om zeven ging de supermarkt open. Om negen sloot hij met lege rekken. Enige tijd waren de straten druk, totdat iedereen in de fabriek, op kantoor of op school verdween. Na enkele dure dagen met de legale Tsjecho-Slowaakse kronen, gaven we ons over aan geldwisselaars op de zwarte markt. Ineens voelden we ons een beetje rijk en verrast door wat we ons allemaal konden permitteren. Voordat we vertrokken, moesten we alles uitgeven, omdat het illegaal om hun geld uit het land te halen. Enkele dagen later reisden we met de trein naar Berlijn, beladen met cake en bier, films en grote pakken fotopapier, om maar iets te noemen. Het fotopapier werd later gebruikt voor de afbeeldingen in de publicatie. 

MSL: Wat was de realtie tussen jou en Jadran, vooral in termen van jullie Oost-West achtergrond? 

ÅL: Doordat we tijdens de Koude Oorlog zijn opgegroeid, maar ieder aan de andere kant, werd onze jeugd en kindertijd een onderwerp van discussie. Vaak bespraken en vergeleken we onze ervaringen. Jadran is opgegroeid in Joegoslavië, terwijl ik in Egypte, Venezuela en enkele Europese steden ben opgegroeid. Die achtergrond beïnvloedde ons werk met Arbete. Dualiteit. Tegengestelden. Bijvoorbeeld, negatief versus positief. In de publicatie moet je van achter naar voor bladeren. 

Ik vind het boeiend dat op 9 november 1989, kort na deze tentoonstelling, de val van de Berlijnse muur plaatsvond, gevolgd door de Fluwelen Revolutie in Tsjecho-Slowakije. Een vreemde samenloop van omstandigheden, terwijl we simpelweg naar Praag gingen om foto’s te maken en op te nemen.

ARBETE 3: PUBLICATIE TEKST

Architectuur in zijn grootsheid, poëzie, heroïek, macht, getoond in negatieven. Het verleden werd historisch correct behandeld. We keken snel, fragmentarisch en subjectief door een raam naar de stad Praag. In deze context stond elk beeld vast. Er werd gepleit voor een minimale uitvoering van deze visie. Het positieve fotobeeld werd niet ontwikkeld, de projectie werd niet ingezet om te kijken en de negatieven werden omgevormd tot foto-objecten. Het boekje/de publicatie op zich is kalm. De impact van de kwaliteit van het papier en het formaat is zowel de dematerialisatie van het beeld als de materialisatie van de publicatie. De film draait om het minimumvermogen van het oog om waar te nemen, de lucht en een geometrische tijdlijn. 20.08.1989 Åsa Lie Jadran Sturm
 

De film is een berekening gebaseerd op het minimumvermogen van het oog om waar te nemen, lucht en een geometrische tijdlijn. De pagina’s van de publicatie verschijnen als flitsen. 

Super 8 geprojecteerd op een oud televisietoestel, geplaats op een trapladder. De publicatie werd op het televisietoestel gelegd.